Optok Krvi

optok krvi

Postoje dva odvojena optoka krvi – jedan dovodi krv u središnju pumpu, u srce, a drugi je odvodi iz srca. U kraćem od ta dva optoka (koji se zove plućna cirkulacija ili mali optok krvi) “istrošena” krv se pumpa u pluća u kojima ona preuzima kisik i predaje ugljični dioksid. Zatim se vraća u srce. Odatle se oksigenizirana krv pumpa kroz tijelo (veliki optok krvi ili sistemska cirkulacija) kako bi opskrbila sva tkiva hranjivim tvarima i pokupila otpadne tvari prije vraćanja u srce, a zatim se ponovno oksigenizirala u plućnoj cirkulaciji.

Arterije, koje odvode krv iz srca, imaju debele, mišićave stijenke kako bi mogle izdržati i “amortizirati” maksimalni krvni tlak koji nastaje kucanjem srca. Glavna arterija (aorta) ima unutarnji promjer od 30 mm. Ona se grana u manje arterije, zatim u arteriole i konačno u mikroskopski sitne kapilare tankih i rupičastih stijenki koje omogućavaju laku razmjenu hranjivih tvari i kisika s otpadnim tvarima između krvi i tkiva. Kapilare se postepeno stapaju i prelaze u venule, a venule u elastične vene mekih stijenki, pa vene uz pomoć zalistaka odvode krv, oslobođenu kisika, ponovno u srce.

Krv ne otječe u sve dijelove tijela stalnom brzinom. Ta brzina varira prema količini krvi koja je u danom trenutku potrebna određenim tkivima. Tako maternica trudne žene traži više krvi od maternice žene koja nije u drugom stanju. Kad trčite, krv skreće u mišiće nogu na štetu organa u trbušnoj šupljini (kojima je potrebno više krvi radi probave nakon jela). Kad vam je hladno, znači da manje krvi protječe žilama uz hladnu kožu (tada problijedite), a više u dubljim žilama, pohranjujući na taj način toplinu. Ta je slika obratna kad vam je prevruće – kroz površinske krvne žile u koži teče više krvi, te zbog toga pocrvenite.

Optok krvi je vrlo složeni sustav koji se može poremetiti ne samo onda kad se poremeti rad središnje pumpe, nego i zbog tegoba u samim krvnim žilama. Tako npr. može oslabiti stijenka arterije – a u nekim slučajevima mogu popucati čak i slojevi od kojih je ona sastavljena. Arterija može i otvrdnuti, pa ne može “amortizirati” povišen krvni tlak, ili može doći do stvaranja ugrušaka krvi koji blokiraju arterije.