Hipofiza
Hipofiza - organ veličine kikirikija smješten neposredno ispod mozga - najvažnija je endokrina žlijezda (žlijezda koja luči hormone) u tijelu. Ponekad je nazivaju i "glavnom" žlijezdom, jer je ona pravi upravljački centar koji regulira mnoge aspekte povezane s rastom, razvitkom i radom tijela.
Žlijezda se sastoji od dva dijela:
- prednji (anteriorni) i
-
stražnji (posteriorni) režanj.
Prednji režanj luči šest hormona. Hormon rasta upravlja, na što ukazuje i njegov naziv, fizičkim rastom većine dijelova tijela. Prolaktin stimulira izlučivanje mlijeka u dojkama. Ostala četiri hormona što ih proizvodi prednji režanj stimuliraju četiri druge endokrine žlijezde - štitnjaču, nadbubrežne žlijezde, jajnike (kod žena) i sjemenike (kod muškaraca) - koje tada same proizvode "svoje" hormone.
Stražnji režanj hipofize luči dva hormona. Antidiuretski hormon (ADH) djeluje na bubrege i igra važnu ulogu u reguliranju količine mokraće. Drugi hormon, oksitocin, stimulira kontrakcije (stezanje) maternice prilikom porođaja te izbacivanje mlijeka prilikom dojenja.
Poremećaji hipofize su rijetki, pa se svake godine u bolnici liječi otprilike 1 osoba na 30 000.